Rodinal ist ein Name, den jeder Fotografieliebhaber kennt, insbesondere diejenigen, die sich mit analoger Fotografie beschäftigen. Rodinal ist einer der ältesten und am weitesten verbreiteten Schwarz-Weiß-Filmentwickler der Welt. Seit seiner Einführung im späten 19. Jahrhundert hat er den Test der Zeit und des technologischen Fortschritts überstanden und ist nach wie vor ein bevorzugter Entwickler für viele Fotografie-Enthusiasten und Profis gleichermaßen.
Die Geschichte von Rodinal
Die Rodinal-Formel wurde erstmals am 27. Januar 1891 von Dr. Momme Andresen für Agfa, ein deutsches Film- und Kameraunternehmen, patentiert. Es gilt als das erste Produkt, das für die Filmentwicklung kommerziell verkauft wurde, und hieß ursprünglich Rodigal”. Kurz nach seiner Markteinführung wurde es jedoch in “Rodinal” umbenannt.
Rodinal ist für seine Langlebigkeit bekannt, da es auch im digitalen Zeitalter noch hergestellt und verwendet wird. Dies ist vor allem darauf zurückzuführen, dass es sich um einen hochkonzentrierten Flüssigentwickler handelt, der im Gegensatz zu vielen anderen Entwicklern weniger anfällig für Oxidation ist und daher eine wesentlich längere Haltbarkeit aufweist.
Ausgeprägte Eigenschaften von Rodinal
Rodinal ist für seine einzigartigen Entwicklungseigenschaften bekannt, die den von ihm entwickelten Fotos eine ganz besondere Qualität verleihen. Eine dieser Eigenschaften ist, dass es dazu neigt, die Körnung zu übertreiben, was zu Bildern führt, die eine gröbere, strukturierte Ästhetik aufweisen. Diese Eigenschaft kann als Nachteil für diejenigen angesehen werden, die glattere, weniger körnige Bilder suchen. Für Fotografen, die eine “körnige” Ästhetik schätzen, ist Rodinal jedoch hervorragend geeignet.
Darüber hinaus bietet Rodinal eine ausgezeichnete Schärfe und hohe Akutanz. Schärfe” ist ein Begriff, der in der Fotografie verwendet wird, um die wahrgenommene Schärfe eines Bildes zu beschreiben, die in der Regel durch den Kantenkontrast verstärkt wird. Dieser Kanteneffekt ist bei Rodinal besonders ausgeprägt und führt zu Bildern, die sehr scharf erscheinen, auch wenn die Körnung deutlicher erkennbar ist.
Verwendung von Rodinal
Ein einzigartiges Merkmal von Rodinal ist, dass es als “One-Shot”-Entwickler arbeitet. Jedes Mal, wenn ein Film entwickelt wird, wird eine neue Charge gemischt, in der Regel im Verhältnis von 1:25 bis 1:100. Aufgrund seiner hohen Konzentration kann mit einer kleinen Menge Rodinal eine große Menge Film entwickelt werden, was es für Fotografen, die sporadisch entwickeln, wirtschaftlich macht.
Bei der Verwendung von Rodinal ist es wichtig, den zu entwickelnden Film, die gewünschte Ästhetik und das Verhältnis von Entwickler zu Wasser zu berücksichtigen. Ein niedrigeres Verhältnis (z. B. 1:25) führt zu einer stärkeren Körnung und einem höheren Kontrast, während ein höheres Verhältnis (z. B. 1:100) zu einer geringeren Körnung und einem schwächeren Kontrast führt. Die Entwicklungszeit hängt auch vom Filmtyp und dem Entwicklerverhältnis ab.
Obwohl Rodinal ein hochkonzentrierter Entwickler ist, ist er nicht giftig. Da er jedoch stark alkalisch ist, sollten Vorsichtsmaßnahmen getroffen werden, um Haut- und Augenkontakt zu vermeiden. Es wird empfohlen, bei der Filmentwicklung in einem gut belüfteten Raum zu arbeiten und entsprechende Schutzkleidung zu tragen.
Verfügbarkeit
Der Adox Adonal von der deutschen Firma Adox basiert auf der letzten bekannten Agfa Rodinal Originalrezeptur von 2005. Der Compard R09 One Shot wird ebenfalls nach der original Rezeptur von Rodinal hergestellt. Der Adonal zeichnet sich allerdings durch eine verbesserte Feinkörnigkeit aus.
Entwicklungszeiten für verschiedene Filme
| Film | Mischverhältnis | Entwickler / Wasser | ISO | Zeit | Temperatur |
|---|---|---|---|---|---|
| Adox CHS 100 II | 1+25 | 100 | 5:30 - 6 min | 20°C | |
| Adox CHS 100 II | 1+50 | 100 | 12:30 - 13:30 min | 20°C | |
| Adox Silvermax | 1+25 | 100 | 8 min | 20°C | |
| Adox Silvermax | 1+50 | 100 | 12 min | 20°C | |
| Agfa APX 100 | 1+25 | 100 | 8 min | 20°C | |
| Agfa APX 100 | 1+50 | 100 | 13 min | 20°C | |
| Agfa APX 100 | 1+50 | 200 | 21:30 min | 20°C | |
| Agfa APX 100 | 1+50 | 400 | 29 min | 20°C | |
| Agfa APX 400 | 1+25 | 320 | 10 min | 20°C | |
| Agfa APX 400 | 1+50 | 320 | 30 min | 20°C | |
| AgfaPhoto APX 100 | 1+25 | 100 | 8 min | 20°C | |
| AgfaPhoto APX 100 | 1+50 | 100 | 13 min | 20°C | |
| AgfaPhoto APX 100 | 1+50 | 200 | 21:30 min | 20°C | |
| AgfaPhoto APX 100 | 1+50 | 400 | 29 min | 20°C | |
| AgfaPhoto APX 100 New | 1+25 | 100 | 5:30 min | 20°C | |
| AgfaPhoto APX 100 New | 1+50 | 100 | 10 min | 20°C | |
| AgfaPhoto APX 400 | 1+25 | 320 | 10 min | 20°C | |
| AgfaPhoto APX 400 | 1+50 | 320 | 30 min | 20°C | |
| AgfaPhoto APX 400 New | 1+25 | 400 | 7:30 min | 20°C | |
| AgfaPhoto APX 400 New | 1+50 | 400 | 20 min | 20°C | |
| Arista EDU Ultra B&W 100 | 1+25 | 100 | 4 min | 20°C | |
| Arista EDU Ultra B&W 100 | 1+50 | 100 | 8-9 min | 20°C | |
| Arista EDU Ultra B&W 200 | 1+25 | 200 | 5 min | 20°C | |
| Arista EDU Ultra B&W 200 | 1+50 | 200 | 8 min | 20°C | |
| Arista EDU Ultra B&W 400 | 1+25 | 400 | 5:30 min | 20°C | |
| Arista EDU Ultra B&W 400 | 1+50 | 400 | 11 min | 20°C | |
| ars-imago IMAGO 320 | 1+25 | 320 | 7:30 min | 20°C | |
| ars-imago IMAGO 320 | 1+50 | 320 | 13 min | 20°C | |
| Bergger Pancro 400 | 1+25 | 400 | 8 min | 20°C | |
| Bergger Pancro 400 | 1+50 | 400 | 22 min | 20°C | |
| Bones B&W Film | 1+50 | 100 | 1 min | 20°C | |
| Bones B&W Film | 1+50 | 400 | 2:30 min | 20°C | |
| Bones B&W Film | 1+50 | 800 | 3:30 min | 20°C | |
| Bones B&W Film | 1+50 | 1600 | 4 min | 20°C | |
| Bones B&W Film | 1+50 | 3200 | 5 min | 20°C | |
| CFP Kiki Pan 320 | 1+25 | 100 | 8:30 min | 20°C | |
| CFP Kiki Pan 320 | 1+25 | 100 | 6:15 min | 24°C | |
| CFP Kiki Pan 320 | 1+50 | 100 | 21:00 min | 20°C | |
| CFP Kiki Pan 320 | 1+50 | 100 | 16:00 min | 24°C | |
| Dubblefilm Glitch | 1+50 | 200 | 8-10 min | 20°C | |
| Ferrania Orto 50 | 1+50 | 50 | 14 min | 20°C | |
| Ferrania P30 Alpha | 1+50 | 80 | 14 min | 20°C | |
| Flic Film UltraPan 100 | 1+50 | 2 | 8:30 min | 20°C | |
| Flic Film UltraPan 100 | 1+100 | 1 | 18 min | 20°C | |
| Flic Film UltraPan 200 | 1+25 | 200 | 3:30 min | 20°C | |
| Flic Film UltraPan 200 | 1+50 | 200 | 8:30 min | 20°C | |
| Flic Film UltraPan 200 | 1+100 | 200 | 18 min | 20°C | |
| Flic Film UltraPan 400 | 1+50 | 400 | 11:45 min | 20°C | |
| Flic Film UltraPan 400 | 1+100 | 400 | 30 min | 20°C | |
| Flic Film Wolfen 100 | 1+25 | 100 | 6:30 min | 20°C | |
| Flic Film Wolfen 100 | 1+50 | 100 | 8-10 min | 20°C | |
| Flic Film Wolfen 100 | 1+100 | 100 | 25 min | 20°C | |
| Fomapan 100 | 1+25 | 100 | 4 min | 20°C | |
| Fomapan 100 | 1+50 | 100 | 8-9 min | 20°C | |
| Fomapan 200 | 1+25 | 200 | 5 min | 20°C | |
| Fomapan 200 | 1+50 | 200 | 8 min | 20°C | |
| Fomapan 400 | 1+25 | 400 | 5:30 min | 20°C | |
| Fomapan 400 | 1+50 | 400 | 11 min | 20°C | |
| Fotoimpex CHM 100 Universal | 1+50 | 100 | 9 min | 20°C | |
| Fotoimpex CHM 400 Universal | 1+25 | 400 | 7:30 min | 20°C | |
| Fotoimpex CHM 400 Universal | 1+50 | 400 | 20 min | 20°C | |
| Fujifilm Neopan 100 Acros | 1+25 | 100 | 7 min | 20°C | |
| Fujifilm Neopan 100 Acros II | 1+25 | 100 | 7 min | 20°C | |
| Fujifilm Neopan 100 Acros II | 1+50 | 100 | 16 min | 20°C | |
| Holga 400 | 1+25 | 400 | 5:30 min | 20°C | |
| Holga 400 | 1+50 | 400 | 11 min | 20°C | |
| Ilford Delta 100 | 1+25 | 50 | 7 min | 20°C | |
| Ilford Delta 100 | 1+50 | 50 | 10 min | 20°C | |
| Ilford Delta 100 | 1+25 | 100 | 9 min | 20°C | |
| Ilford Delta 100 | 1+50 | 100 | 14 min | 20°C | |
| Ilford Delta 3200 | 1+25 | 400 | 5:30 min | 20°C | |
| Ilford Delta 3200 | 1+25 | 800 | 7 min | 20°C | |
| Ilford Delta 3200 | 1+25 | 1600 | 9 min | 20°C | |
| Ilford Delta 3200 | 1+25 | 3200 | 11 min | 20°C | |
| Ilford Delta 400 | 1+25 | 200 | 6:30 min | 20°C | |
| Ilford Delta 400 | 1+50 | 200 | 11 min | 20°C | |
| Ilford Delta 400 | 1+25 | 400 | 9 min | 20°C | |
| Ilford Delta 400 | 1+50 | 400 | 20 min | 20°C | |
| Ilford FP4 Plus | 1+25 | 125 | 9 min | 20°C | |
| Ilford FP4 Plus | 1+50 | 125 | 15 min | 20°C | |
| Ilford FP4 Plus | 1+25 | 200 | 13 min | 20°C | |
| Ilford FP4 Plus | 1+50 | 200 | 20 min | 20°C | |
| Ilford HP5 Plus | 1+25 | 400 | 6 min | 20°C | |
| Ilford HP5 Plus | 1+50 | 400 | 11 min | 20°C | |
| Ilford HP5 Plus | 1+25 | 800 | 8 min | 20°C | |
| Ilford Pan F Plus | 1+25 | 50 | 6 min | 20°C | |
| Ilford Pan F Plus | 1+50 | 50 | 11 min | 20°C | |
| JCH Street Pan 400 | 1+25 | 400 | 10:30 min | 20°C | |
| JCH Street Pan 400 | 1+50 | 400 | 22 min | 20°C | |
| Kentmere 100 | 1+50 | 100 | 9 min | 20°C | |
| Kentmere 400 | 1+25 | 400 | 7:30 min | 20°C | |
| Kentmere 400 | 1+50 | 400 | 20 min | 20°C | |
| Kodak Eastman Double-X 5222 | 1+25 | 250 | 5:30 min | 20°C | |
| Kodak Eastman Double-X 5222 | 1+50 | 250 | 9 min | 20°C | |
| Kodak T-Max 100 | 1+25 | 100 | 6 min | 20°C | |
| KONO! Monolith 64 | 1+25 | 64 | 6 min | 20°C | |
| KONO! Monolith 64 | 1+50 | 64 | 10 min | 20°C | |
| KONO! Rekorder 100-200 | 1+25 | 100 | 6 - 6:30 min | 20°C | |
| KONO! Schwarz-Weiß 100 | 1+25 | 100 | 8 - 9 min | 20°C | |
| Kosmo Foto Mono 100 | 1+25 | 100 | 3:30 min | 20°C | |
| Kosmo Foto Mono 100 | 1+50 | 100 | 8-9 min | 20°C | |
| Lomography Black and White Berlin 400 120 | 1+50 | 400 | 17:30 min | 20°C | |
| Lomography Black and White Fantôme 8 35mm | 1+50 | 8 | 8 min | 20°C | |
| Lomography Earl Grey B&W 100 120 | 1+25 | 100 | 4 min | 20°C | |
| Lomography Earl Grey B&W 100 120 | 1+50 | 100 | 8 min | 20°C | |
| Lomography Earl Grey B&W 100 35mm | 1+25 | 100 | 4 min | 20°C | |
| Lomography Earl Grey B&W 100 35mm | 1+50 | 100 | 8 min | 20°C | |
| Lomography Lady Grey B&W 400 120 | 1+25 | 400 | 5 min | 20°C | |
| Lomography Lady Grey B&W 400 120 | 1+50 | 400 | 10 min | 20°C | |
| Lomography Lady Grey B&W 400 35mm | 1+25 | 400 | 5 min | 20°C | |
| Lomography Lady Grey B&W 400 35mm | 1+50 | 400 | 10 min | 20°C | |
| Lomography Orca B&W 100 110 | 1+50 | 100 | 9 min | 20°C | |
| Lomography Orca B&W 100 110 | 1+100 | 100 | 25 min | 20°C | |
| Lucky SHD 100 New | 1+25 | 100 | 6:30 min | 20°C | |
| Lucky SHD 100 New | 1+100 | 100 | 60 min | 20°C | |
| Maco ORT 25c | 1+25 | 25 | 4 min | 20°C | |
| Marix Ortho 400 | 1+50 | 100 | 7 min | 20°C | |
| Marix Ortho 400 | 1+50 | 200 | 11 min | 20°C | |
| Marix Ortho 400 | 1+25 | 400 | 5:30 min | 20°C | |
| Marix Ortho 400 | 1+50 | 400 | 11 min | 20°C | |
| Marix Ortho 400 | 1+25 | 800 | 10 min | 20°C | |
| Marix Ortho 400 | 1+50 | 800 | 19 min | 20°C | |
| Marix Ortho 400 | 1+25 | 1600 | 20 min | 20°C | |
| Marix Ortho 400 | 1+50 | 1600 | 24 min | 20°C | |
| Marix Ortho 400 | 1+25 | 3200 | 25 min | 20°C | |
| Marix Ortho 400 | 1+50 | 3200 | 52 min | 20°C | |
| ORWO UN 54 | 1+25 | 100 | 6:30 min | 20°C | |
| ORWO UN 54 | 1+50 | 100 | 8-10 min | 20°C | |
| ORWO UN 54 | 1+100 | 100 | 25 min | 20°C | |
| Polypan F | 1+25 | 50 | 6 min | 20°C | |
| Polypan F | 1+50 | 50 | 6 min | 20°C | |
| Polypan F | 1+50 | 100 | 17 min | 20°C | |
| Rollei Ortho 25 | 1+25 | 25 | 4 min | 20°C | |
| Rollei Ortho 25 | 1+50 | 25 | 6 min | 20°C | |
| Rollei R3 | 1+25 | 400 | 12 min | 20°C | |
| Rollei Retro 100 | 1+25 | 100 | 8 min | 20°C | |
| Rollei Retro 100 | 1+50 | 100 | 13 min | 20°C | |
| Rollei Retro 100 | 1+50 | 200 | 21:30 min | 20°C | |
| Rollei Retro 100 | 1+50 | 400 | 29 min | 20°C | |
| Rollei Retro 100 Tonal | 1+50 | 100 | 13 min | 20°C | |
| Rollei Retro 400 | 1+25 | 320 | 10 min | 20°C | |
| Rollei Retro 400 | 1+50 | 320 | 30 min | 20°C | |
| Rollei Retro 400S | 1+25 | 400 | 10:30 min | 20°C | |
| Rollei Retro 400S | 1+50 | 400 | 22 min | 20°C | |
| Rollei Retro 400S | 1+100 | 400 | 60 min | 20°C | |
| Rollei Retro 80S | 1+50 | 80 | 14 min | 20°C | |
| Rollei RPX 100 | 1+25 | 50 | 7 min | 20°C | |
| Rollei RPX 100 | 1+25 | 100 | 9 min | 20°C | |
| Rollei RPX 100 | 1+25 | 200 | 13 min | 20°C | |
| Rollei RPX 100 | 1+50 | 100 | 18 min | 20°C | |
| Rollei RPX 100 | 1+50 | 200 | 20:30 min | 20°C | |
| Rollei RPX 25 | 1+25 | 25 | 6 min | 20°C | |
| Rollei RPX 25 | 1+50 | 25 | 11 min | 20°C | |
| Rollei RPX 400 | 1+25 | 400 | 8 min | 20°C | |
| Shanghai GP3 100 | 1+25 | 100 | 10 min | 20°C | |
| Shanghai GP3 100 | 1+50 | 50 | 15 min | 20°C | |
| Silberra PAN100 | 1+25 | 100 | 6 min | 20°C | |
| Silberra PAN200 | 1+25 | 200 | 8 min | 20°C | |
| Silberra U200 | 1+50 | 200 | 9 min | 20°C | |
| Silberra U400 | 1+50 | 400 | 7:30 min | 20°C | |
| Silberra ULTIMA100 | 1+25 | 100 | 6 min | 20°C | |
| Silberra ULTIMA200 | 1+25 | 200 | 8 min | 20°C | |
| Street Candy ATM 400 | 1+25 | 400 | 6 min | 20°C | |
| Washi A 12 | 1+50 | 12 | 12 min | 20°C | |
| Washi B 125 | 1+25 | 125 | 6 min | 20°C | |
| Washi D 500 | 1+25 | 500 | 6 min | 20°C | |
| Washi F | 1+25 | 100 | 9 min | 20°C | |
| Washi G 80 | 1+25 | 80 | 5:30 min | 20°C | |
| Washi I | 1+63 (H) | 80 | 6 min | 20°C | |
| Washi K 100 | 1+25 | 100 | 6 min | 20°C | |
| Washi P | 1+25 | 100 | 9 min | 20°C | |
| Washi S 50 | 1+25 | 50 | 11 min | 20°C | |
| Washi V | 1+25 | 100 | 9 min | 20°C | |
| Washi Z 400 | 1+25 | 400 | 7 min | 20°C | |
| WonderPan 400 | 1+25 | 400 | 14 min | 20°C |
Berechnung der Entwicklungslösung
Wie viel Entwicklungslösung benötigst du?
Die Daten sind gut aufgeschlüsselt angegeben. Mir fehlt jedoch die differenzierten Angaben zur Entwicklungszeiten betreffend Kipprhythmus (von Hand) oder mit einem TAS Film processor (Maschine) von der Firma Heiland
Ich benütze seit mehr als 50 Jahren diesen Entwickler. Mit den Ergebnissen bin ich sehr zufrieden. Allerdings sind die empfohlenen Entwicklungszeiten auf den Beipackzetteln und Datenblättern nur grobe Anhaltspunkte für den Anfänger. Wirklich gute Negative bekommt man nur durch eintesten.
Sehr gute Erfahrung habe ich gemacht mit Ilford HP5 Kleinbild und Rollfilm 400ASA Belichtung / 2 Minuten Vorwässern / Entwicklung 30min. jede Minute 1x kippen / Verdünnung 1:50 bei 20° Beim Kodak TM 400 beträgt die Entwicklungzeit bei gleicher Vorgehensweise 15min.
Ausgezeichnete Haltbarkeit über Jahre von einer angefangenen Flasche.